Parlementaire
Vragen & Antwoorden — Justitie
Bulletin QRVA 56 053 (15
juni 2026)
|
Vraag
nr. 1136 | Franky Demon (CD&V) |
Strafrecht & Veiligheid |
1.
Invoering van het principe 'casseur-payeur' bij rellen en betogingen
Vraagstelling: Na de rellen
bij de nationale betoging van 14 oktober 2025 vraagt het lid naar de stand van
zaken van het wetsontwerp volgens het Franse model 'casseur-payeur', waarbij
relschoppers persoonlijk opdraaien voor de aangerichte schade in plaats van de
overheid.
Antwoord van de Minister: Besprekingen
met Binnenlandse Zaken lopen. Het Belgische aansprakelijkheidsrecht (art. 6.6
BW) verplicht daders al tot schadeloosstelling bij opzettelijke fout. De Franse
wet heeft een beperkte reikwijdte (staat-regres). De grootste hinderpaal is
niet de wetgeving, maar de politionele identificatie van daders. Tegen 30
september 2026 wordt een omzendbrief over collectief geweld verwacht.
|
Vraag
nr. 1069 | Katja Gabriëls (Open Vld) |
Rechtbanken & Hulpverlening |
2.
Werking en resultaten van herstelkamers voor intrafamiliaal geweld
Vraagstelling: Vraag naar het
aantal herstelkamers in België, het aantal aangevraagde en effectief opgestarte
trajecten, de succespercentages en de gemiddelde duurtijd.
Antwoord van de Minister: Gespecialiseerde
herstelkamers bestaan in Antwerpen (afdeling Mechelen), Henegouwen (Charleroi)
en Namen (Namen/Dinant). In Mechelen zijn sinds 2022 26 trajecten gestart (14
succesvol afgerond met opschorting, 8 mislukt door verslaving of
motivatiegebrek, 4 lopende). Gemiddelde doorlooptijd is 14 maanden.
|
Vraag
nr. 1117 | Francesca Van Belleghem (Vlaams Belang) |
Gevangeniswezen |
3.
Samenstelling en nationaliteiten van de gevangenispopulatie
Vraagstelling: Gedetailleerde
vraag naar de totale gevangenispopulatie op 1 januari 2026, het aandeel
vreemdelingen (legaal/illegaal) en een top 20 van nationaliteiten.
Antwoord van de Minister: Het
antwoord werd wegens de omvang en vertrouwelijkheid rechtstreeks schriftelijk
overgemaakt aan het Kamerlid en is niet opgenomen in het openbare Bulletin van
Vragen en Antwoorden.
|
Vraag
nr. 1118 | Francesca Van Belleghem (Vlaams Belang) |
Gevangeniswezen & Migratie |
4.
Uitstroom van gedetineerden met de Afghaanse nationaliteit
Vraagstelling: Vraag naar
cijfers sinds 2021 over Afghaanse gedetineerden die de gevangenis verlieten,
hun verblijfsstatuut en de gepleegde delicten.
Antwoord van de Minister: Het
antwoord werd vanwege de omvang van de gegevens rechtstreeks schriftelijk
overgemaakt aan het Kamerlid.
|
Vraag
nr. 1119 | Barbara Pas (Vlaams Belang) |
Organisatie Justitie |
5.
Inzet van interculturele bemiddelaars en sociale tolken binnen Justitie
Vraagstelling: Vraag naar de
inzet, kosten en aantallen van sociale tolken en interculturele bemiddelaars
binnen Justitie voor mensen die de landstalen niet spreken.
Antwoord van de Minister: De
FOD Justitie maakt zelf geen gebruik van sociale tolken of interculturele
bemiddelaars (enkel beëdigde gerechtsnotolken in strafzaken). Medische diensten
in gevangenissen worden wel ondersteund door bemiddelaars via de FOD
Volksgezondheid, wat de communicatie en re-integratie bevordert.
|
Vraag
nr. 1120 | Marijke Dillen (Vlaams Belang) |
Detentiehuizen |
6.
Verwijdering en tuchtmaatregelen in detentiehuizen (gele kaarten)
Vraagstelling: Overzicht van
het aantal gedetineerden dat werd verwijderd uit detentiehuizen (bijv. na gele
kaarten) en de specifieke redenen per inrichting.
Antwoord van de Minister: Transfers
sinds de opening: Kortrijk (97), Vorst (63), Olen (12). De voornaamste redenen
zijn aanhoudend negatief gedrag, wijziging in de strafmaat, tuchtinbreuken op
het reglement, middelengebruik, psychische crisissen of een eigen verzoek van
de bewoner.
|
Vraag
nr. 1121 | Marijke Dillen (Vlaams Belang) |
Gevangeniswezen & Veiligheid |
7.
Statistieken over ontsnappingspogingen en effectieve ontsnappingen
Vraagstelling: Cijfers van de
afgelopen 5 jaar over het aantal ontsnappingspogingen en effectieve
ontsnappingen per gevangenis, evenals de herovermanningsduur.
Antwoord van de Minister: Ontsnappingspogingen
worden niet centraal geregistreerd. Effectieve ontsnappingen: 2021 (9), 2022
(20), 2023 (22), 2024 (29), 2025 (22), 2026 t/m maart (2). Van de 104
ontsnappingen zijn er 90 geëindigd (gemiddelde duur: 104 dagen; 37 binnen de
eerste week).
|
Vraag
nr. 1122 | Marijke Dillen (Vlaams Belang) |
Gevangeniswezen & Veiligheid |
8.
Klachten en vervolgingen wegens geweld tegen gevangenispersoneel
Vraagstelling: Aantal
klachten sinds 2021 wegens geweld tegen gevangenispersoneel, het aantal
correctionele vervolgingen en effectieve veroordelingen.
Antwoord van de Minister: Het
gedetailleerde overzicht werd wegens de omvang rechtstreeks schriftelijk
overgemaakt aan het Kamerlid.
|
Vraag
nr. 1123 | Marijke Dillen (Vlaams Belang) |
Detentiehuizen |
9.
Taalaanbod en vertaalkosten van welkomstbrochures in detentiehuizen
Vraagstelling: In welke talen
zijn welkomstbrochures beschikbaar in detentiehuizen en wat bedragen de
vertaalkosten?
Antwoord van de Minister: Brochures
worden uitsluitend ter beschikking gesteld in de officiële taal van het
taalgebied (Kortrijk/Olen: NL, Vorst: NL/FR). Geen extra vertalingen worden
voorzien, omdat communicatie en samenleven in kleine leefgroepen centraal
staat. Er zijn geen extra vertaalkosten gemaakt.
|
Vraag
nr. 1124 | Marijke Dillen (Vlaams Belang) |
Magistratuur & Veiligheid |
10.
Centraal aanspreekpunt en beschermingsprotocol voor bedreigde magistraten
Vraagstelling: Welke
initiatieven zijn genomen om een vast aanspreekpunt en protocol op te richten
binnen Justitie en Binnenlandse Zaken voor bedreigde magistraten?
Antwoord van de Minister: Een
multidisciplinaire werkgroep stelde een 'Omzendbrief met beperkte verspreiding'
op. Deze regelt de functie 'referentiepersoon bedreigde agent', interne
beschermingsmaatregelen en kostenvergoedingen. Adviesaanvragen lopen bij
Financiën, Staatsveiligheid, NICC en de korpsen.
|
Vraag
nr. 1125 | Marijke Dillen (Vlaams Belang) |
Magistratuur & Veiligheid |
11.
Bedreigingen aan het adres van magistraten, politiebescherming en safehouses
Vraagstelling: Hoeveel
magistraten lieten zich vervangen omwille van dreiging, hoeveel kregen
politiebescherming en hoeveel verbleven in een safehouse?
Antwoord van de Minister: Vervangingen
worden niet in rechtbankapplicaties geregistreerd. Afgelopen 5 jaar waren er 75
dreigingsdossiers m.b.t. 84 magistraten/medewerkers (30 zittende waaronder 22
onderzoeksrechters, 26 parketmagistraten). Meeste zaken in Brussel (27),
Oost-Vlaanderen (21) en Antwerpen (12). Twee zaken leidden tot relocatie.
|
Vraag
nr. 1126 | Marijke Dillen (Vlaams Belang) |
Detentiehuizen |
12.
Juridisch kader en verankering van bemiddelingscontracten in detentiehuizen
Vraagstelling: Wordt het
bemiddelingscontract ter preventie van tuchtconflicten verankerd in het
huishoudelijk reglement en de Basiswet Penitentiaire Inrichtingen?
Antwoord van de Minister: Bemiddelingscontracten
zijn waardevolle instrumenten om conflicten op te lossen. Een interne werkgroep
onderzoekt de actualisatie van de Basiswet en neemt deze aanbeveling formeel
mee.
|
Vraag
nr. 1127 | Marijke Dillen (Vlaams Belang) |
Detentiehuizen & Zorg |
13.
Suïcidepreventie en incidenten in detentiehuizen
Vraagstelling: Overzicht van
het aantal gevallen van suïcide en pogingen tot suïcide in detentiehuizen sinds
de opening.
Antwoord van de Minister: Tot
op heden hebben zich NUL suïcides en NUL suïcidepogingen voorgedaan in
detentiehuizen. Twee of drie personen met suïcidale gedachten werden
onmiddellijk begeleid.
|
Vraag
nr. 1128 | Marijke Dillen (Vlaams Belang) |
Detentiehuizen & Personeel |
14.
Opleiding en terreincoaching voor detentiebegeleiders
Vraagstelling: Hoe wordt
geïnvesteerd in gerichte, detentiehuis-specifieke opleiding en coaching voor
detentiebegeleiders?
Antwoord van de Minister: De
specifieke 3-weekse opleiding versterkt competenties zoals individuele
begeleiding, groepsdynamiek, conflictbeheersing en dilemmatraining. Voor Vorst
moeten nog 22 van de 43 medewerkers opgeleid worden. Sinds sept 2025 worden ook
mentoren opgeleid voor coaching op de werkvloer.
|
Vraag
nr. 1129 | Vincent Van Quickenborne (Open Vld) |
Digitalisering & AI |
15.
Gebruik van Artificiële Intelligentie (AI) in gerechtelijke procedures en
AI-hallucinaties
Vraagstelling: Welke gevallen
van AI-hallucinaties (fictieve rechtspraak) zijn bekend in België, welke
richtlijnen gelden voor advocaten/magistraten, en wat zijn de sancties?
Antwoord van de Minister: Geen
officieel geregistreerde AI-hallucinaties in Belgische procedures. Advocaten
blijven onder ethische Balierichtlijnen 100% verantwoordelijk voor de juistheid
van hun stukken. Er is geen verplichte AI-vermelding zolang de inhoud correct
is. Verzonnen rechtspraak kan leiden tot schrapping van stukken of
tuchtsancties. Magistraten gebruiken AI louter als ondersteunend hulpmiddel
(conform CEPEJ/UNESCO-richtlijnen).
|
Vraag
nr. 1130 | Vincent Van Quickenborne (Open Vld) |
Digitalisering & IT |
16.
Stand van zaken van 28 digitaliseringsapplicaties binnen Justitie
Vraagstelling: Geactualiseerde
status van 28 Justitie-applicaties (JustSign, JustCase, JustPublish,
JustFamily, JustInsolvent, etc.).
Antwoord van de Minister: Het
uitvoerige overzicht per applicatie werd wegens de omvang rechtstreeks
schriftelijk overgemaakt aan het Kamerlid.
|
Vraag
nr. 1131 | Michael Freilich (N-VA) |
Gelijke Kansen & Mensenrechten |
17.
Werking en strategisch plan van het interfederaal coördinatiemechanisme
antisemitisme
Vraagstelling: Vraag over het
strategisch plan, vergaderfrequentie en terreinbezoeken van de nationaal
coördinator antisemitisme.
Antwoord van de Minister: De
minister van Justitie verwijst voor de beantwoording naar collega-minister
Beenders, die voor deze materie bevoegd is.
|
Vraag
nr. 1132 | Michael Freilich (N-VA) |
Gelijke Kansen & Mensenrechten |
18.
Evaluatie en effectiviteit van het coördinatiemechanisme antisemitisme
Vraagstelling: Is de werking
van de coördinator geëvalueerd en hoe wordt gereageerd op kritiek over een
gebrek aan terreinimpact?
Antwoord van de Minister: De
minister van Justitie verwijst hiervoor naar de bevoegde minister van Gelijke
Kansen.
|
Vraag
nr. 1133 | Michael Freilich (N-VA) |
Gelijke Kansen & Mensenrechten |
19.
Structuur, aanstelling en expertise van de nationaal coördinator antisemitisme
Vraagstelling: Vraag naar de
identiteit, selectieprocedure, specifieke expertise en middelen van de
coördinator antisemitisme.
Antwoord van de Minister: De
minister van Justitie verwijst voor het antwoord door naar minister Beenders.
|
Vraag
nr. 1134 | Vincent Scourneau (MR) |
Burgerlijk Recht & Eigendom |
20.
Gerechtelijke ontruimingsprocedure bij onrechtmatige bezetting van
privéterreinen (squatting)
Vraagstelling: Naar
aanleiding van bezettingen op de parking van Kinepolis Imagibraine: cijfers
over eenzijdige verzoekschriften tot uitzetting en maatregelen om de procedure
te versnellen.
Antwoord van de Minister: Geen
afzonderlijke cijfers beschikbaar (uitzettingsverzoekschriften worden onder
algemene categorieën gecodeerd). In Waals-Brabant wordt de problematiek
besproken op het arrondissementeel rechercheoverleg (CRA) bij specifieke
misdrijven (diefstal van water/stroom, vernielingen).
|
Vraag
nr. 1135 | Katja Gabriëls (Open Vld) |
Cybercrime & Jeugdrecht |
21.
Aanpak en strafbaarstelling van deepnudes bij minderjarigen (AI-naaktbeelden)
Vraagstelling: Klachten,
strafbaarstellingen, vervolgingen en initiatieven om de drempel voor
slachtoffers van AI-gegenereerde intieme beelden te verlagen.
Antwoord van de Minister: Strafbaar
onder art. 417/8 (voyeurisme), art. 417/9 (niet-consensuele verspreiding) en
art. 417/10 (verzwarende omstandigheid) Sw. Omzendbrief COL 13/2025 verplicht
politie/parket om beelden prioritair offline te halen en bewijs te borgen. AI
Act verplicht transparantie vanaf 2 augustus 2026. Hulp via Child Focus en
IGHM.
|
Vraag
nr. 1137 | Katja Gabriëls (Open Vld) |
Cybercrime & Strafrecht |
22.
Vervolging en statistieken van deepnudes bij meerderjarigen
Vraagstelling: Statistieken
over klachten, vervolgingen en veroordelingen wegens deepnudes bij
meerderjarige slachtoffers.
Antwoord van de Minister: Parketstatistieken
kunnen deepnudes niet apart identificeren van andere niet-consensuele intieme
beelden (vervolging gebeurt onder voyeurisme, belaging, valsheid in informatica
of afpersing).
|
Vraag
nr. 1138 | Sophie De Wit (N-VA) |
Slachtofferhulp & Pro Deo |
23.
Gratis juridische bijstand (pro Deo) voor slachtoffers van seksueel en
intrafamiliaal geweld
Vraagstelling: Wettelijke
basis, inkomensvoorwaarden, spoedeisende toegekende pro Deo en
Salduz-permanentie voor slachtoffers.
Antwoord van de Minister: Er
is geen automatische uitzondering op de inkomensvoorwaarden (dit zou het
grondwettelijk gelijkheidsbeginsel schenden). Wel bestaat de spoedeisende
voorlopige toekenning (art. 508/14, 5e lid Ger.W.) met 15 dagen termijn voor
bewijsstukken. Het Brusselse LVA-project staat los van federale
tweedelijnsbijstand. Uitbreiding Salduz-permanentie voor slachtoffers wordt
onderzocht.
|
Vraag
nr. 1139 | Marijke Dillen (Vlaams Belang) |
Rechtbanken & IT |
24.
Toepassing van zittingen per videoconferentie in gerechtelijke procedures
Vraagstelling: Aantal
zittingen per videoconferentie (wet 25 april 2024) en weigeringen van
toestemming per arrondissement.
Antwoord van de Minister: Het
overzicht werd wegens de omvang rechtstreeks schriftelijk overgemaakt aan het
Kamerlid.
|
Vraag
nr. 1140 | Stefaan Van Hecke (Groen) |
Gevangeniswezen & Capaciteit |
25.
Onderzoek naar bevolkingsdrempels (groen-oranje-rood) en overbevolking in
gevangenissen
Vraagstelling: Stand van
zaken van het onderzoek naar bevolkingsdrempels per gevangenis en maatregelen
bij capaciteitsproblemen.
Antwoord van de Minister: Een
interne nulmeting op basis van het KB Minimumnormen vormt de start voor
Masterplan IV. Besprekingen binnen de regering over capaciteitsbeheersing
lopen; het is nog voorbarig om concrete drempelmechanismen aan te kondigen.
|
Vraag
nr. 1141 | Annick Lambrecht (Vooruit) |
Gerechtsgebouwen & Infrastructuur |
26.
Staat van de sanitaire installaties en defecte toiletten in het gerechtsgebouw
Brugge
Vraagstelling: Overzicht van
defecte toiletten/urinoirs in het gerechtsgebouw Brugge en andere rechtbanken
in het land.
Antwoord van de Minister: Geen
structureel probleem met gewone toiletten (slechts 1 van de 49 publieke
toiletten defect). Wel een probleem bij urinoirs (helft defect door
urinoirspoelers en urinesteen). 20 nieuwe spoelers zijn besteld; Regie der
Gebouwen pakt leidingen aan. Nationaal werd sinds 2025 al € 275.000 aan
sanitair besteed.
|
Vraag
nr. 1142 | Christoph D'Haese (N-VA) |
Erediensten & Levensbeschouwing |
27.
Uniform wettelijk kader voor de erkenning van erediensten en
levensbeschouwingen (Boeddhisme)
Vraagstelling: Stand van
zaken van het uniform wettelijk kader voor erkenning van erediensten en de
erkenning van het Boeddhisme.
Antwoord van de Minister: Juridisch-technische
uitwerking afgerond door de administratie; eerste ontwerptekst in opmaak.
Formele consultatiefase met overheidsactoren en representatieve organen volgt.
Criteria worden toegepast op alle levensbeschouwingen.
|
Vraag
nr. 1143 | Francesca Van Belleghem (Vlaams Belang) |
Terrorisme & Veiligheid |
28.
Terugkeer van IS-families uit Syrische kampen (al-Hol) en beveiligingsperiodes
Vraagstelling: Arrestatie van
recent teruggekeerde Belgische IS-vrouw uit al-Hol-kamp en wettelijke
waarborgen tegen vervroegde invrijheidstelling van terrorismeveroordeelden.
Antwoord van de Minister: Betrokkene
werd bij aankomst begin febr 2026 gearresteerd op basis van een verstekvonnis.
Na verzet op 19 mei 2026 veroordeeld tot 5 jaar gevangenisstraf (hoger beroep
loopt; blijft gedetineerd). Beveiligingsperiode (tot 2/3 van de straf) en
uitsluiting van noodprocedures/overbevolkingsvrijlating waarborgen dat
terrorismeveroordeelden niet vervroegd vrijkomen.
