Vermoeden van
onschuld – veroordeling of vrijspraak door een kamer met drie rechters.
Het vermoeden van onschuld is een fundamenteel
rechtsbeginsel in het Belgisch strafrecht dat stelt dat eenieder die van een
misdrijf wordt beschuldigd, voor onschuldig wordt gehouden totdat zijn of haar
schuld wettelijk is bewezen. Dit principe vormt een essentiële waarborg voor
een eerlijk proces en beschermt de rechten van de verdachte.
Juristocratie: Wanneer rechters de baas spelen?
Normaal gesproken zijn we in een democratie: wij kiezen
politici (het parlement en de regering), en die politici maken de wetten en
bepalen het beleid. Zij zijn onze vertegenwoordigers en hebben het laatste
woord, natuurlijk wel met respect voor de rechten van iedereen.
Samenvatting met AI - lees evenwel volledig
artikel voor volledig begrip
Kernproblemen in de Belgische gevangenissen
De Belgische gevangenissen kampen met structurele problemen:
overbevolking, verwaarlozing, gebrek aan geestelijke gezondheidszorg,
onvoldoende opleiding van personeel, en een hoge recidive. De situatie wordt
vergeleken met een façade: op papier zijn de rechten van gedetineerden goed
geregeld, maar in de praktijk worden deze rechten vaak genegeerd. Andere
landen, zoals Nederland, weigeren hun burgers uit te leveren aan België vanwege
de slechte omstandigheden.
De recidive in België ligt tussen de 50 en 70 procent,
tegenover 20 procent in Noorwegen. Zelfmoordcijfers zijn drie keer hoger dan in
de buurlanden. Er zijn schrijnende gevallen van verwaarlozing en zelfs doden
onder geïnterneerden, en incidenten waarbij gevaarlijke personen onvoldoende
worden opgevolgd.
Kritiek op beleid en politiek
Van den Broeck hekelt het gebrek aan politieke
verantwoordelijkheid en daadkracht. Politici vermijden het onderwerp omdat
opkomen voor gedetineerden niet populair is. Er is een gebrek aan structurele
investeringen en hervormingen. De overheid schuift verantwoordelijkheid af, en
zelfs na veroordelingen door het Europees Hof voor de Rechten van de Mens
verandert er weinig.
De media en publieke opinie houden hardnekkig vast aan het
beeld dat gevangenen het goed hebben, terwijl de realiteit veel schrijnender
is. Van den Broeck pleit voor openheid: mensen zouden met eigen ogen de miserie
moeten zien om tot maatschappelijke verontwaardiging te komen.
Oplossingen en initiatieven
Van den Broeck pleit voor een "Marshallplan" voor
Justitie, met als eerste stap digitalisering en een aparte minister voor het
gevangeniswezen. Hij wijst op het belang van re-integratie en het verlagen van
recidive, wat nu nauwelijks lukt door de omstandigheden.
Er zijn ook positieve initiatieven, zoals de oprichting van
behandelingsunits voor zedendelinquenten, waar deze groep apart wordt
opgevangen en therapie kan volgen. Dit blijkt succesvol: gevangenen voelen zich
veiliger en zijn meer bereid aan zichzelf te werken.
Een ander voorstel is gecontroleerd gebruik van smartphones
op cel, om re-integratie te bevorderen. In de praktijk hebben veel gevangenen
nu al een gsm, zonder dat dit tot grote problemen leidt. Van den Broeck pleit
ervoor om hierin een pioniersrol te nemen.
Rol van het Agentschap Justitie en Handhaving
Het Vlaamse Agentschap Justitie en Handhaving is
verantwoordelijk voor justitiehuizen, veilige huizen, opvolging van daders
onder voorwaarden, werkstraffen, enkelbanden en slachtofferbegeleiding. Ondanks
deze brede opdracht is de Vlaamse Justitie relatief onbekend. Door de federale
bevoegdheid over gevangenissen kan Vlaanderen weinig doen aan de kernproblemen.
Conclusie
De Belgische gevangenissen functioneren als
"recidivefabrieken". Door niet te investeren in betere
omstandigheden, investeert de overheid volgens Van den Broeck rechtstreeks in
meer slachtoffers en criminaliteit. Hij roept op tot maatschappelijke
verontwaardiging, meer openheid en structurele hervormingen, zodat
mensenrechten en re-integratie centraal komen te staan.
Samengevat: De toestand in de Belgische
gevangenissen is schrijnend en recidivebevorderend. Politieke onwil, gebrek aan
investeringen en maatschappelijke onverschilligheid houden het systeem in
stand. Er zijn hoopvolle initiatieven, maar een grootschalige hervorming is
dringend nodig.
Lekenrechtspraak in strafzaken in West Europa
Het onderzoek is uitgevoerd naar aanleiding van een motie van de Tweede Kamer in 2022, waarin werd gevraagd om een overzicht van lekenrechtspraak in West-Europese landen. Nederland heeft geen lekenrechtspraak in commune strafzaken, terwijl dit in veel andere Europese landen wel voorkomt. Lekenrechtspraak wordt gedefinieerd als de deelname van burgers zonder juridische opleiding aan de rechtspraak. Drie vormen worden besproken:
In deze aflevering van SSR Meestervertellers gaat interviewer Daan Langkamp in gesprek met Han Moraal, voorzitter van de RSJ. Hij licht toe waarom korte gevangenisstraffen volgens onderzoek van de RSJ niet werken en wat goede alternatieven zijn.
Wanneer iemand verdacht wordt van een strafbaar feit
waarvoor minimaal één jaar gevangenisstraf kan worden opgelegd, kan een
onderzoeksrechter beslissen om de verdachte in voorlopige hechtenis te nemen.
Dit betekent dat de verdachte tijdens het onderzoek in de
gevangenis wordt opgesloten.
In sommige gevallen mag de verdachte deze voorlopige
hechtenis echter buiten de gevangenis ondergaan, onder elektronisch toezicht.
Opschorting
Opschorting van de uitspraak van de veroordeling is een
juridische maatregel waarbij de rechter de ten laste gelegde feiten bewezen
verklaart, maar geen veroordeling uitspreekt.
De vervolging
wordt beëindigd, tenzij de beslissing later wordt herroepen.
De wet
beschouwt opschorting als een bijzondere gunst, bedoeld voor situaties waarin:
Wat betekent eenvoudige schuldigverklaring?
In België betekent een eenvoudige schuldigverklaring dat een rechter oordeelt dat een persoon schuldig is aan een strafbaar feit, maar geen straf oplegt.
Op woensdag ontploften de reacties van burgers na het publiceren van een artikel met bovenstaande titel over een verkrachtingszaak in Leuven door een student.
In deze bijdrage zal ik via vraag en antwoord het niet
hebben over de inhoud van het vonnis, maar wel over al hetgeen daarrond werd
gepubliceerd op diverse kanalen zowel door burgers op sociale media als door de
media zelf.
Hieronder vindt u in zeer grote lijnen een samenvatting.
Indien u interesse heeft in de verschillende vragen en antwoorden en/of het document wenst te downloaden, klik dan hier. U kan het document bekijken in flipbookversie.
Het integrale vonnis vindt u hier
Samenvatting van het arrest P.25.0417.N
Het arrest van het Hof van Cassatie van België, uitgesproken op 1 april 2025, behandelt een cassatieberoep van een gedetineerde (eiser) tegen een beslissing van het hof van beroep te Brussel (kamer van inbeschuldigingstelling) van 14 maart 2025. De eiser voerde aan dat zijn voorlopige hechtenis in de gevangenis van Lantin in strijd is met artikel 3 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM), dat onmenselijke of vernederende behandeling verbiedt.
De afspraak VRT
https://www.vrt.be/vrtmax/a-z/de-afspraak/2025/de-afspraak-d20250402/
Bron VRT - audio: https://vlaamsemagistraten.allsync.com/s/jtmPMMZgka2pRyx
Nina Van Eeckhaut
geeft toelichting bij het vonnis over de verkrachting.
Schuldig, maar geen straf voor student geneeskunde die medestudente verkrachtte: slachtoffer is "opgelucht met erkenning"
Lees eerst dit artikel: https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2025/04/01/student-geneeskunde-verkrachting-geen-straf/
Justitie en
communicatie. Er zijn geen woorden voor het feit dat een aantal rechtscolleges
wachten met het publiceren van uitspraken of het geven van duiding. Men moet nu
ook geen uitvluchten meer zoeken. Er zijn genoeg kanalen voorhanden die geen
bijkomende kosten vergen.
Onderstaande
tekst gaat niet over de inhoud van het vonnis, omdat niemand de juiste en
volledige inhoud kent van het dossier, de argumenten die gepleit werden en het
vonnis
Het gaat over het totaal gebrek aan communicatie door sommigen.
Auteur: Johan Peeters
Het stakingsrecht: wat mag (niet)?
✔️ Het stakingsrecht is een erkend fundamenteel recht. Het vloeit onder meer voort uit internationale verdragen die België geratificeerd heeft. Het stakingsrecht houdt in dat werknemers het werk mogen neerleggen ter verdediging van hun belangen.
In België is een verklaring van afwezigheid een juridische procedure waarbij een persoon officieel als afwezig wordt verklaard door de rechtbank. Dit gebeurt wanneer iemand langdurig vermist is, zonder dat er bewijs is van leven of overlijden. Het doel van deze verklaring is om de juridische onzekerheid rond de afwezigheid van de persoon op te lossen en de belangen van de achterblijvers te beschermen.