Bron
Justitie in de Kijker: De Commissie Justitie van 18 november 2026 in een Notendop
Tijdens de zitting van de Commissie voor Justitie in de Kamer van volksvertegenwoordigers beantwoordde minister van Justitie Annelies Verlinden een brede waaier aan actuele vragen. Hieronder vindt u een beknopt overzicht van alle behandelde dossiers en de antwoorden van de minister.
1. Het i-Police-onderzoek en de mogelijke inverdenkingstelling van de kabinetswoordvoerder
- Vraag: Parlementsleden ondervroegen de minister over het gerechtelijk onderzoek naar mogelijke lekken en belangenvermenging in het i-Policedossier, eventuele contacten met het parket en haar aanblijven als minister.
- Antwoord van de minister: De minister verklaarde dat er ten gronde niets is gewijzigd sinds eerdere toelichtingen. Zij benadrukte haar vertrouwen in haar medewerkers en de rechtsgang, stelde dat zij het onderzoek niet belemmert en liet weten proactief mee te werken met de onafhankelijke gerechtelijke autoriteiten.
2. Het tekort aan wetsdokters in de provincie Henegouwen
- Vraag: Er werd gewezen op een noodkreet van de procureur-generaal over het acute tekort aan actieve wetsartsen voor afstappingen en autopsies in Henegouwen.
- Antwoord van de minister: De situatie is volgens de minister genuanceerder: er loopt sinds maart 2026 een positief geëvalueerde samenwerking met de universitaire klinieken Saint-Luc voor Bergen en Doornik, en ook in Charleroi is er expertise via het lokale centrum. Daarnaast brengt het NICC de nationale behoeften in kaart en worden maatregelen voorbereid rond instroom, permanentie en vergoedingen.
3. Het arrest van het Grondwettelijk Hof over de beroepstermijnen in strafzaken
- Vraag: Gevraagd werd naar de wetgevende timing na arresten van het Grondwettelijk Hof (o.a. nr. 125/2026) over de informatieverstrekking bij het instellen van hoger beroep.
- Antwoord van de minister: Het Grondwettelijk Hof handhaaft de huidige wettelijke regels tot uiterlijk 31 december 2026 om rechtsonzekerheid te voorkomen. Een wetsontwerp dat het recht op informatie over rechtsmiddelen wettelijk verankert is in voorbereiding om tijdig goedgekeurd te worden.
4. De analyse van de gevangeniskantine in Haren door de Commissie van Toezicht
- Vraag: Wat is de reactie op prijsverschillen en knelpunten in het kantineaanbod voor gedetineerden in Haren?
- Antwoord van de minister: De kantinewerking valt onder de lokale directie en de Basiswet. De winstmarges vloeien conform de regels terug naar het lokale hulpfonds ter ondersteuning van onvermogende gedetineerden, en eventuele bijsturingen van procedures worden lokaal tussen de directie en de Commissie van Toezicht besproken.
5. De oprichting van een nationaal expertisecentrum en pilootproject voor cold cases
- Vraag: Wat is de status van het pilootproject bij het NICC voor het heropenen van onopgeloste moordzaken en komt er een centraal register?
- Antwoord van de minister: Bij het NICC zijn middelen vrijgemaakt voor forensische adviseurs en de ontwikkeling van objectieve selectiecriteria. Er wordt gewerkt aan een gestandaardiseerde werkwijze en een nationale inventaris van relevante cold cases, waarbij voor de structurele uitbouw bijkomende middelen zijn aangevraagd voor de begroting 2027.
(De vraag van mevrouw Meyrem Almaci over het wetsontwerp tot wijziging van de wet betreffende de bescherming van de getuigen werd uitgesteld).
6. De herziening van het beslagvrije deel van het inkomen en het aanzetten tot werken
- Vraag: Is er al een evaluatie uitgevoerd naar de beslagvrije sommen en de vraag of het huidige stelsel een werkloosheidsval vormt?
- Antwoord van de minister: De evaluatie uit het regeerakkoord is nog niet specifiek uitgevoerd en er zijn geen centrale statistieken over de werkstatus van personen onder loonbeslag; het aankondigen van een wetsontwerp of concrete timing is volgens de minister dan ook nog voorbarig.
7. De stand van zaken betreffende de oprichting van het financieel parket
- Vraag: Hoe ver staat het met de oprichting van de gespecialiseerde sectie ter bestrijding van zware fiscale en economische fraude?
- Antwoord van de minister: De oprichting van een financiële sectie binnen het federaal parket blijft een prioriteit. Hiervoor is een wetgevend traject nodig dat de personeelsformaties en de functie van adjunct-federaal procureur voor financiële criminaliteit officieel verankert in het Gerechtelijk Wetboek.
8. De opschorting van de betalingen van gerechtskosten aan externe dienstverleners
- Vraag: Waarom vielen de betalingen aan tolken, vertalers en deskundigen stil en hoe worden de achterstallen opgelost?
- Antwoord van de minister: De minister verduidelijkte dat de betalingen hervat zijn na ondertekening van het koninklijk besluit dat een budgettaire marge van ruim 20 miljoen euro vrijmaakt. Nalatigheidsinteresten en forfaitaire vergoedingen van 40 euro worden uitbetaald via het herstelde betaalsysteem, en er wordt gepleit voor een structureel volumekrediet in de begroting.
9. De invrijheidstelling van een moordverdachte na een procedurefout
- Vraag: Welke lessen worden getrokken uit de vrijlating van de verdachte van de moord op Diana in Schaarbeek wegens een procedureel probleem bij de voorlopige hechtenis?
- Antwoord van de minister: De minister betuigde haar medeleven aan de nabestaanden en wees op de opstart van zowel een strafrechtelijk als een intern administratief onderzoek. Met het oog op de onafhankelijkheid van deze onderzoeken deed zij geen inhoudelijke uitspraken over de precieze beslissing van de kamer van inbeschuldigingstelling.
10. Het onderzoek naar de cyberaanvallen op Europese supermarkten
- Vraag: Hoe staat het met het onderzoek naar grootschalige cyberincidenten bij distributieketens?
- Antwoord van de minister: De gespecialiseerde gerechtelijke en politionele cyberdiensten volgen cyberaanvallen op en werken internationaal nauw samen via Europol en bevoegde partners om dreigingen in kaart te brengen en te verstoren.
11. Het contactverbod bij partnergeweld na veroordeling
- Vraag: Hoe kunnen slachtoffers beschermd worden wanneer een dader van partnergeweld een effectieve gevangenisstraf krijgt of opnieuw vrijkomt?
- Antwoord van de minister: De minister verwees naar maatregelen zoals het tijdelijk huisverbod, voorwaarden bij strafuitvoering en de toekenning van de mobiele slachtofferapplicatie bij elektronisch toezicht, waardoor politie direct ingrijpt wanneer een dader de perimeter schendt.
12. Het voorontwerp van wet inzake de strijd tegen spookbedrijven
- Vraag: Wat is de stand van zaken van de wetgeving tegen spookvennootschappen die door het criminele milieu worden misbruikt?
- Antwoord van de minister: Er ligt een voorontwerp van wet klaar dat de gerechtelijke ontbindingsprocedure versnelt en uitbreidt naar spookverenigingen en -stichtingen, met als doel het wetgevend dossier begin 2027 voor te leggen.
13. De digitale agenda van de zittingen voor de gerechtsdeurwaarders
- Vraag: Wordt het pilootproject voor een elektronische zittingsagenda landelijk uitgerold voor alle gerechtsdeurwaarders?
- Antwoord van de minister: Het project wordt lokaal door gerechtsdeurwaarders en rechtbanken gebruikt, maar een algemene uitrol vereist verder overleg met de magistratuur over autonomie van zittingen, budgettaire inpassing in de IT-architectuur en een sluitende wettelijke basis.
14. De uitwerking van een centrale veelplegersdatabank in het verkeer
- Vraag: Wanneer wordt het platform operationeel dat verkeers- en GAS-boetes bundelt voor politierechters?
- Antwoord van de minister: Een gezamenlijke werkgroep van Justitie en Mobiliteit heeft een tussentijds analyserapport opgeleverd. De voornaamste uitdagingen zijn de correcte bestuurdersidentificatie (o.a. bij bedrijfswagens), privacywaarborgen en de technische koppeling met lokale GAS-systemen.
15. De juridische permanentie en ondersteuning voor slachtoffers
- Vraag: Hoe staat het met juridisch eerstelijnsadvies bij intrafamiliaal geweld en het centraal aanspreekpunt voor terreurslachtoffers?
- Antwoord van de minister: De praktische organisatie van juridische bijstand vanaf het eerste verhoor wordt onderzocht. Voor het centraal aanspreekpunt voor terreurslachtoffers is het uitvoeringsbesluit naar de Raad van State gestuurd en worden maatschappelijk assistenten aangeworven.
16. De exploitatie van transitiehuizen in Haren door een private partner
- Vraag: Waarom wordt een afdeling van Haren voor drie jaar uitbesteed aan een private partij?
- Antwoord van de minister: Dit is een tijdelijke oplossing voor drie jaar om 63 momenteel onbenutte plaatsen wegens personeelstekort toch in te zetten voor re-integratie en voorbereiding op invrijheidstelling, op identieke wijze als de bestaande transitiehuizen en met een afdeling voor vrouwen.
17. De opname van de Belgische Moslimliga op de Egyptische terreurlijst
- Vraag: Hoe reageert Justitie op het feit dat organisaties zoals de Belgische Moslimliga in Egypte als terreurorganisaties worden bestempeld?
- Antwoord van de minister: Volgens de Veiligheid van de Staat gaat er op dit moment geen concrete terroristische dreiging uit van de betrokken Belgische verenigingen, al worden buitenlandse inmenging en extremisme conform de wettelijke opdrachten nauwgezet opgevolgd.
18. De controle op geldstromen naar niet-erkende moskeeën
- Vraag: Hoe controleert de overheid inzamelacties en fondsenwerving bij niet-erkende geloofsgemeenschappen?
- Antwoord van de minister: Niet-erkende geloofsgemeenschappen vallen niet onder het specifieke toezichtkader van erkende erediensten, maar verdachte transacties of illegale geldstromen worden binnen het gewone strafrecht opgevolgd door bevoegde instanties zoals de CFI en politiediensten.
(De vraag van mevrouw Marijke Dillen over de benoeming van de voorzitter van de commissie voor de herziening in strafzaken werd uitgesteld).
19. De personeels- en veiligheidssituatie in de gevangenis van Haren
- Vraag: Welke acties worden ondernomen tegen geweldsincidenten, ontsnappingen en personeelsuitval in Haren?
- Antwoord van de minister: De nieuwe gevangenisdirecteur werkt aan een specifiek actieplan om operationele knelpunten op te lossen, terwijl personeelsleden ondersteuning krijgen via psychologische opvangdiensten en bredere maatregelen de druk op het gevangeniswezen moeten verlichten.
20. De structurele overbevolking in de gevangenissen
- Vraag: Welke resultaten boeken de noodwetten en wat is het plan tegen het recordaantal gedetineerden en grondslapers?
- Antwoord van de minister: De minister verwees naar de noodmaatregelen die sinds het voorjaar zijn goedgekeurd, waaronder de tweede noodwet van 1 oktober die de populatie met circa 200 personen heeft verminderd.
21. De personeelstekorten bij de Antwerpse gevangenissen (De Vest en De Kade)
- Vraag: Hoe verloopt de overgang van de oude Begijnenstraat naar de nieuwe instelling De Kade gelet op de vacatures?
- Antwoord van de minister: De verhuizing gebeurt gefaseerd naarmate personeel instroomt. Ondertussen heeft de overbrenging van de eerste 86 gedetineerden het aantal grondslapers in de oude instelling met 22% doen dalen.
22. De tekortkomingen bij het politionele digitale platform FOCUS
- Vraag: Hoe pakt Justitie de privacy- en beveiligingsrisico's aan die het controleorgaan COC vaststelde bij het politiesysteem FOCUS?
- Antwoord van de minister: Er wordt gewerkt aan een stappenplan met een concrete roadmap en termijnen om de technische en juridische pijnpunten weg te werken, waarbij Justitie waakt over de betrouwbaarheid van politionele dossiers.
23. Het Nationaal Anti-Online Fraudeplan en de uitrol van Phish Nemo
- Vraag: Wat is de rol van Justitie en de politie bij de verdere uitrol van de anti-phishingtool Phish Nemo en de fraudebestrijding?
- Antwoord van de minister: De preventieve softwaretool Phish Nemo is overgedragen aan het Centrum voor Cybersecurity België (CCB). Justitie richt zich op het repressieve luik via de pas opgerichte Nationale Cel Phishing (NCP) bij de federale gerechtelijke